زين الدين محمود واصفى
279
بدايع الوقايع ( فارسى )
حِساباً يَسِيراً « 1 » ( 51 a ) مصحح گشته . در مدرج وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلًا « 2 » بىحك و اصلاح مصون و محروس مانده بود . صار من ذلك اين مجموع آنكه پيوسته دواعى خاطر « * » فياض حضرت اعلى خاقانى كه فهرست عدل و احسان و بحر السياق مجملات « 3 » فضل و امتنان بود بر آن موقوف داشته كه تمامى اشغال مملكت و همگى اعمال سلطنت از جذر و مجذور و ضرب و مضروب به كف كفايت و يد درايت وى مفوض و موكول باشد . مدت مديد و عهد بعيد بر اين قانون سعى و كوشش نمود كه از وى فوتى و حشوى بارز نگرديد ، و در توفير و تكثير مال ديوانى اهتمام نموده ، جانب رعيت مرعى داشته ، ابواب ظلم و خيانت را بالكليه مسدود گردانيده [ بود ] . و شهرت تمام دارد كه خواجه نظام را موازى صد هزار بيت از اشعار غراى متقدمين و متأخرين از قصايد و غزليات و رباعيات و مثنويات از « 4 » هجويات و مدايح مكنوز ضمير منير بود . و مشهور است [ كه ] تقريب خوانى « 5 » هرگز مثل او كسى ياد ندارد . و اين رباعى اين كمينه از ايشان ياد دارد : راهى است ز كعبه تا به مقصد پيوست * از جانب ميخانه ره ديگر هست ليكن ره ميخانه ز آبادانى * راهى است كه كاسه مىتوان داد به دست « * * »
--> ( 1 ) - قرآن سوره 84 آيه 8 ( 2 ) - قرآن سوره 18 آيه 46 ( 3 ) - T : مجملات و مفصلات ( 4 ) - A : و ( 5 ) - T : حاضرجواب كيشينى ؛ B : تقريب خانى ؛ B 2 : به تقريب خانى ( * ) س 3 : خاظر ( * * ) س 19 : معروف اين است : راهى است كه كاسه مىتوان برد به دست